Dojrzałość szkolna.

Wstąpienie dziecka do szkoły powoduje wiele zmian w jego dotychczasowym życiu. W szkole stawiane są przed dzieckiem nowe wymagania i nowe obowiązki wynikające z roli ucznia. Warunkiem spełnienia tych wymagań jest osiągnięcie przez dziecko pełnej gotowości szkolnej. Wiąże się to z zagadnieniem równego startu szkolnego gwarantującego wszystkim dzieciom w klasach niższych szkoły podstawowej powodzenie w nauce.

Dojrzałość szkolna to stan rozwoju, pozwalający na podjęcie nauki w szkole. Dojrzałość szkolna rozumiana jest także jako moment równowagi między psychofizycznymi właściwościami dziecka i wymaganiami szkoły oraz jako gotowość do wykonywania określonych zadań. Na pojęcie dojrzałość szkolna składa się dojrzałość: fizyczna ,umysłowa, społeczna, emocjonalna. Zmiany w rozwoju dziecka są wynikiem przemian w poszczególnych zakresach rozwoju. Nie postępują one jednak równomiernie, jedne wyprzedzają drugie, czasem umiejętność postępowania w sytuacjach społecznych przerasta rozwój umysłowy i odwrotnie. Dopiero wzajemna zgodność poziomów rozwoju daje możliwość sprostania dosyć różnym wymaganiom szkoły.

Czym powinno wykazywać się dziecko, aby je uważać za dojrzałe do podjęcia nauki szkolnej?

  • Przejawem dojrzałości fizycznej jest dobry stan zdrowia, odporność na choroby i zmęczenie, sprawność narządów zmysłów i artykulacyjnych oraz sprawność ruchowa i manualna.
  • Nieodzowna jest także równowaga nerwowa, będąca warunkiem zdrowia psychicznego i osiągnięcia dojrzałości uczuciowej.
  • Dojrzałość fizyczna warunkuje dojrzałość psychomotoryczną, która ma wpływ na dobrą orientację w przestrzeni, koordynację ruchową i wzrokowo - słuchowo - ruchową.
  • Dojrzałość umysłową charakteryzuje przede wszystkim swoboda w posługiwaniu się mową oraz prawidłowe rozumienie mowy innych. Dziecko dojrzałe umysłowo do podjęcia nauki w szkole posiada już określony zasób doświadczeń i wyobrażeń, będących podstawą dla procesów analizy i syntezy oraz rozwój mowy i logicznego myślenia. Ponadto jest to dziecko myślące z zaciekawieniem i zadowoleniem o swych nowych, szkolnych obowiązkach. Opanowało w określonym zakresie umiejętność czytania.
  • Przejawem dojrzałości emocjonalno-społecznej jest samodzielność, zaradność, chęć i umiejętność nawiązywania kontaktów z rówieśnikami i nauczycielem oraz umiejętność do przystosowania się do wymogów nowego środowiska. Dużą rolę odgrywa też obowiązkowość, wytrwałość, wiara we własne siły umiejętność podporządkowania się wymaganiom nauczyciela, a także wrażliwość na jego opinię i ocenę.
  • Poszczególne sfery rozwoju przenikają i warunkują się wzajemnie.

Problem dojrzałości szkolnej należy rozpatrywać rozwojowo łącząc go z perspektywą zapewnienia każdemu dziecku promocji w klasach młodszych.

Podsumowując, należy stwierdzić , że w grupie dzieci będących w tym samym wieku metrykalnym znajdują się dzieci, których rozwój jest przyspieszony i opóźniony, harmonijny i dysharmonijny. Nauczyciel w klasie pierwszej uczy dzieci zbliżone do siebie wiekiem, ale znacznie różniące się osiągnięciami w poszczególnych dziedzinach rozwoju.

Opracowanie: B. Zając

Wszelkie prawa zastrzeżone: Przedszkole Nr 18 w Tarnobrzegu